TIPS VOOR HET FOTOGRAFEREN VAN VLINDERS

Tom en ik fotograferen graag 'fladderende bloemen', oftewel vlinders. Vlinders zijn als zelfrijdende bloemen.

Tom en ik ontmoetten elkaar in het fotografiewereldje. We houden van alle aspecten van natuurfotografie, brengen veel tijd door als 'fotograferende nomaden' en ervaren een fotografische 'zugunruhe' (de trekrusteloosheid die vogels en andere dieren ervaren waardoor ze migreren als de omstandigheden goed zijn). Die 'zugunruhe' én 'FOMO' (de angst om iets te missen) inspireren ons om plekken te bezoeken waar bloemen bloeien en massaal vogels opduiken.

Waar vind je vlinders?

1. In lokale parken
2. In je achtertuin! Vooral als je geen pesticiden gebruikt, of – beter nog – van je tuin een echte wildhabitat maakt.
3. In dierentuinen vind je vaak vlindertuinen en plekken waar je vlinders kunt tegenkomen.
4. [Vlinderreservaten]

Wat zijn vlinders?

Volgens Wikipedia is de „Lepidoptera (/ˌlɛpɪˈdɒptərə/ LEP-ih-DOP-tər-ə) een orde van insecten die vlinders en motten omvat (beide worden 'lepidopterans' genoemd) met ongeveer 180.000 soorten”. Zo'n 10-20% daarvan wordt gevormd door vlinders, de rest zijn motten). De traagste vlinders vliegen ongeveer 8 km/u. Maar de snelste (van die echte springers) vliegen wel zo'n 50 km/u of nog sneller.

Lepidos is Grieks voor 'schubben' en ptera betekent 'vleugel'. Vlinders zijn prachtige, vliegende insecten met grote geschubde vleugels (motten en vlinders zijn de enige insecten met geschubde vleugels). Net als alle insecten hebben ze zes geledepoten, bestaat hun lichaam uit 3 delen en hebben ze een paar antennes, facetogen en een exoskelet.

De oranje-zwarte monarchvlinder is het 'uithangbord' van de vlinderwereld, een beetje zoals de roodogige groene boomkikker dat is voor het regenwoud.

De limoengroene maanmot met zijn gebogen staartvleugels is de bekendste mottensoort, hoewel hij niet het meest voorkomt.

Leuk weetje: De maanmot (en vele andere mottensoorten) heeft geen mond en leeft net lang genoeg voor een romantisch momentje. De diersoort wordt niet afgeleid door honger, want de mannetjes volgen onzichtbare sporen van feromoonmoleculen om vrouwtjes te vinden (soms wel 10 kilometer verderop). Je kunt het geslacht van een mot herkennen aan de grootte van zijn antennes: mannetjes hebben namelijk veel grotere, opvallende antennes. Omdat de meeste motten geen mond hebben en ze veelal 's nachts actief zijn, hebben ze een groter lichaam. Daarin zit hun energie.

Vlinders hebben een proboscis (een langwerpig monddeel dat flexibel is en de vorm heeft van een rietje). Daarmee halen ze zoete nectar uit bloemen, waarmee ze zich voeden.

TIP: geniet ervan om even stil te kunnen staan, de tijd te stoppen en 'het ongeziene te zien', in dit geval de proboscis. De huidige objectieven bieden je daarvoor voldoende gelegenheid. Bovendien kom je dichterbij of fotografeer je met meerdere frames per seconde. Wanneer vlinders voor het eerst uit hun pop tevoorschijn komen, is hun proboscis nog niet helemaal ontwikkeld. Sterker nog: de proboscis is eigenlijk in tweeën gesplitst. Ze moeten die dan ook herhaaldelijk krullen en ontkrullen totdat de twee delen samen een geheel vormen.

TIP: ga eerst op zoek naar een goede achtergrond (soms zelfs voordat je je onderwerp vindt)

• Zoek een achtergrond zonder afleidende elementen. Groen werkt altijd, maar kleuren aan de andere kant van het kleurenwiel leveren ook geweldige achtergronden op.
• Als je bloem in een losse plantenbak staat, kun je deze verplaatsen om een mooiere achtergrond te creëren of om voor afstand tot de achtergrond te zorgen.
• Als je bloem niet in een losse plantenbak staat, kun je iets kleurrijks planten en de plantenbak naar je flexibele achtergrond verplaatsen.
• De blauwe lucht kan voor een geweldige achtergrond zorgen, en je kunt het scharnierende lcd-scherm gebruiken om eenvoudig een compositie te maken.
• Ook een witte lucht kan een goede achtergrond bieden, waarbij je zelfs een silhouet kunt creëren. En wederom: je kunt het scharnierende lcd-scherm van de camera gebruiken om moeiteloos een compositie te maken.

Kies een goede achtergrond. Als je de tijd neemt om een aangename of niet-afleidende achtergrond te vinden, kan dat een groot verschil maken voor het resultaat. Soms vind ik een aangename niet-afleidende achtergrond en wacht ik tot er een vlinder landt.

TIP: probeer met de vlinder op ooghoogte te komen.

Dit kan betekenen dat je op de grond moet gaan liggen, zoals Tom, die deze tijgerzwaluwstaartvlinders fotografeerde die de zouten en aminozuren van de weg likten.

Je kunt natuurlijk ook je uitklapbare lcd-scherm gebruiken, op de grond gaan liggen of bloemen in verhoogde bedden planten, zodat ze zich hoger bevinden.

TIP: de beste uitrusting voor het fotograferen van vlinders is de uitrusting die je bij je hebt

Je kunt vlinders heel goed vanuit de hand fotograferen. Kies je echter voor een statief, dan kan een scherpstelrail enorm helpen. Daarmee kun je de camera in kleine stappen naar voren en naar achteren en naar links en rechts bewegen zonder je statief te verplaatsen.

Dit zijn de vier BELANGRIJKSTE lenzen waarmee ik vlinders, motten, libellen en rupsen fotografeer, maar in de praktijk legde ik vlinders vast met heel veel verschillende lenzen uit mijn cameratas. Laat me uitleggen waarom ... Gewoon: toevallig had ik die lenzen bij me voor een ander onderwerp toen er plots een vlinder langs kwam fladderen.

Ik heb vlinders gefotografeerd met behulp van veel verschillende Olympus/OM SYSTEM-camera's: Olympus OM-D E-M1 Mark II, Olympus OM-D E-M1 Mark III, Olympus OM-D E-M5 Mark II, Olympus OM-D E-M5 Mark III, OLYMPUS OM-D E-M1X, OM SYSTEM OM-5 en de OM SYSTEM OM-1. Voor sommige onderwerpen, zoals vogels of nachtfotografie, kan een specifiek cameramodel met zijn unieke specificaties en/of computertechnologieën zeer behulpzaam zijn om meer geslaagde foto's te maken. Maar gelukkig vereisen vlinders meer geduld dan 'technologie'. Grote kans dus dat de Olympus/OM SYSTEM-camera die je al hebt het meest geschikt is om ze te fotograferen.

Ik fotografeerde vlinders met veel verschillende Olympus/OM SYSTEM-lenzen. Voor vlinders gebruikte ik vooral: M.Zuiko Digital ED 90mm f/3.5 Macro IS PRO-lens, M.Zuiko Digital ED 40-150mm f/2.8 PRO-lens, M.Zuiko Digital ED 12-100mm f/4 IS PRO-lens, M.Zuiko Digital ED 60mm f/2.8-macrolens.

En af en toe: M.Zuiko Digital ED 150-400mm f/4.5 TC1.25X IS PRO-lens (geweldige bokeh en een minimale scherpstelafstand van ~130 cm), M.Zuiko Digital ED 300mm f/4 IS PRO-lens, M.Zuiko Digital ED 100-400mm f/5-6.3 IS-lens.

Als ik momenteel bewust op pad ga om vlinders te fotograferen, plaats ik mijn OM SYSTEM M.Zuiko Digital ED 90mm f/3.5 Macro IS PRO-lens op mijn OM SYSTEM OM-1-body.

Waarom? Ik beschrijf hieronder de drie belangrijkste redenen, maar vlinders zijn feitelijk fotogenieke diertjes die, zoals ik hierboven al uitlegde, met een breed scala aan Olympus/OM SYSTEM-camera's en -lenzen kunnen worden vastgelegd.

Wat is de beste lens voor vlinderfotografie?

Degene die je bij je hebt!

1. Ik houd van het bereik van mijn 90 mm, want die heeft een 180 mm FFEQ (full frame equivalent). Daardoor hoef ik niet zo dicht bij mijn onderwerp te komen als wanneer ik een lens met een kortere brandpuntsafstand zou gebruiken. Dat verkleint het risico dat onze vliegende, kruipende en rennende vrienden op de vlucht slaan.

2. Ik ben dol op de focusbegrenzer op de 90 mm-macrolens: die is heel praktisch op de lenscilinder van de 90 mm-lens geplaatst. Bij het fotograferen wil ik vaak het hele onderwerp in zijn omgeving vastleggen om de essentie van mijn onderwerp vast te leggen - evenals de details. Met deze goed doordachte scherpstelbegrenzing kan ik gemakkelijk het hele onderwerp fotograferen en vervolgens inzoomen op de details. Dankzij de positie van de focusbegrenzer-knop en het gebruiksgemak kun je met één vingerbeweging en zónder op te kijken overschakelen naar de Super Macro-modus.
3. Ik houd er ook van dat ik de koppeling naar binnen kan duwen en snel voor 1X of 2X kan kiezen, handmatig op mijn onderwerp kan scherpstellen en vervolgens de koppeling weer naar buiten kan duwen als ik autofocus nodig heb voor focus stacking of bracketing. En dat de lens automatisch op 2X (of 2,8X met de MC14 of 4X met de MC20) kan scherpstellen is ook geweldig.

TIP: zie jezelf als een zonnewijzer en zorg dat je schaduw over je onderwerp valt.

Probeer zo te gaan staan dat de zon in je rug staat (denk aan de schaduw van een zonnewijzer; je wilt dat je schaduw naar je onderwerp wijst). Daarin is de techniek niet anders dan bij vogelfotografie. Maar het is ook prima om de zijkant te belichten als de achtergrond dan beter is. Ook achtergrondverlichting, randverlichting en silhouetten kunnen een groots effect hebben. Met achtergrondverlichting kun je de doorschijnende eigenschap van veel vlindervleugels benadrukken.

TIP: je onderwerp bestuderen loont!

Wachten op actie, zelfs een subtiele actie zoals de proboscishoek, kan een groot verschil maken voor de compositorische impact en de aantrekkingskracht van je foto.

Het verschil tussen deze twee beelden is subtiel, maar de foto links is sterker dankzij de compositie, het verhaal dat er op wordt verteld en de impact van het beeld. We lezen van links naar rechts. Op deze foto komen we dus van links binnen, direct bij de vlinder, en gaan we door naar de proboscis, die ons terug naar de scène leidt. Als de kromming van de proboscis niet op de foto links stond, zouden we de aandacht op de antenne, en dus buiten het beeld, vestigen!

TIP: gebruik een polarisatiefilter

Gebruik een polarisatiefilter zolang er voldoende licht is. Koop een polarisatiefilter van goede kwaliteit. Als je je er maar één kunt veroorloven, kun je er het beste een kopen voor de lens met de grootste diameter en er een paar goedkope step-upringen bij kopen. De M.Zuiko Digital ED 300mm f/4 IS PRO-lens heeft bijvoorbeeld een voorste element van 77 mm. Koop in dat geval dus een polarisatiefilter van 77 mm, met een paar step-upringen voor je lenzen van 72 mm, 62 mm, enz.

Polarisatiefilters zorgen er voor dat de foto meer verzadigd is, vooral als er sprake is van blad (en lucht en water). Ook helpen ze om heldere gebieden te elimineren die de blik van de kijker afleiden.

Compositietips

• In welke positie moet je een vlinder fotograferen? Met zijn vleugels open? Met gesloten vleugels? Met zijn kopje volop in beeld? En profil? Het antwoord is altijd ja! Ze zijn allemaal effectief. Als je voor een profiel gaat, moet je proberen om de sensor van je camera evenwijdig aan de vleugel te krijgen. Dit vergroot namelijk de scherptediepte.
• Probeer je onderwerp niet plompverloren in het midden te plaatsen. Zorg, waar mogelijk, voor negatieve ruimte aan de ene kant en gebruik 'de Fibonacci-verhouding' of de 'regel van derden'. Plaats in gedachten een 'boter, kaas en eieren'-raster over het beeld wanneer je door je oculair of op je lcd-scherm kijkt. Plaats je onderwerp vervolgens in een van de vier 'stroompunten'. Je kunt het raster inschakelen op je Olympus- of OM SYSTEM-camera voor wat ondersteuning. Ik heb voor een rode gekozen.
• Probeer zowel een verticale als een horizontale compositie te maken.
• Ga de randen na om te controleren of er geen afleidende dingen in de hoeken van het beeld zijn.
• Maak een compositie met een leidende lijn, een aandachtspunt en een patroon/textuur of zodanig dat de afbeelding van links naar rechts kan worden gelezen.
• Stel je afbeelding zo samen dat het beeld van links naar rechts 'leest'. Zo krijg je een sterker verhaal of vergroot je de impact.

Camera-instellingen

• Stel de cadans (het tempo en ritme) van de vlinder vast en pas je sluitertijd hierop aan. Voor een vlinder die zijn zinnen op het stuifmeel in de bloem heeft gezet, is 1/100 vaak snel genoeg. Maar voor een vliegende vlinder moet je de sluitertijd opvoeren naar 1/1000 of 1/2000 of hoger.
• Handmatige bediening is het beste, omdat je dan zowel je sluitertijd als je diafragma kunt regelen.
• Met diafragmavoorkeuze kun je je diafragma regelen voor zowel de achtergrond als voor de scherptediepte van de vlinder.
• Met sluitertijdvoorkeuze kun je je sluitertijd kiezen (bijvoorbeeld 1/1000 seconde). Vervolgens wordt de belichtingsdriehoek gebruikt om het beste diafragma te bepalen. Dit kan handig zijn aan het einde van de dag, wanneer het licht snel afneemt. Midden op een zonnige dag kan de sluitertijdvoorkeuze echter frustrerend zijn, omdat je niet je eigen diafragma kunt kiezen, waardoor je eerder een afleidende achtergrond krijgt.
• Controleer je histogram (die van mij is altijd live, zodat ik het kan zien voordat ik de foto maak en de instellingen dienovereenkomstig kan aanpassen). ETTR ('belicht op rechts'), maar vermijd 'blinkies' (hooglichten die overbelicht zijn en geen details vertonen)

TIP: probeer je camerasensor parallel te laten lopen aan het vlak van de vlinder. Dit vergroot je scherptediepte enorm.

De scherptediepte wordt bepaald door de volgende factoren:

• Brandpuntsvlak: wanneer je camera onder een hoek staat en je op een bepaald punt scherpstelt, bevindt het brandpuntsvlak zich onder dezelfde parallelle hoek als de achterkant van je camera.
• Afstand tussen camera en onderwerp: hoe dichter je bij je onderwerp bent, hoe minder scherptediepte er ontstaat.

Vergroting: voor de techneuten ['The subject magnification has more impact on the DoF than the aperture The DoF varies with the square of the magnification, and proportionally with the aperture”].

• Brandpuntsafstand: een groothoeklens zorgt voor veel scherptediepte, terwijl een telelens heel weinig scherptediepte oplevert.
• Diafragma: een groot diafragma zorgt voor heel weinig scherptediepte, terwijl een klein diafragma juist heel veel scherptediepte geeft.

TIP: ontdek Wabi Sabi: schoonheid vinden in het onvolkomene. Naarmate vlinders ouder worden, vervaagt de kleur van de vleugels en lopen die butsen op. Wabi-Sabi is een Japans concept van schoonheid en esthetiek. Het is een manier van leven waarin het vinden van schoonheid binnen de imperfecties van het leven en het vreedzaam accepteren van de natuurlijke cyclus van groei en verval centraal staan. Een van de voordelen van het omarmen van Wabi Sabi is dat je de wereld niet alleen met logica bekijkt, maar ook vanuit het hart. Wabi Sabi is een reactie op schoonheid die de ware aard van dingen weerspiegelt. Het maakt het bos niet uit hoe je haar zit. De bergen raken niet in vervoering van je promotie. De rivieren blijven stromen, ongeacht het aantal volgers op sociale media, je salaris of je populariteit. De bloemen blijven bloeien, of je nu fouten maakt of niet. De natuur is er gewoon en verwelkomt je zoals je bent.

Moeten we lentebloesems alleen bekijken als ze in volle bloei zijn? Of moeten we alleen naar de maan kijken als de lucht onbewolkt en helder is? Schoonheid is niet alleen zichtbaar in het vreugdevolle, het perfecte of het voor de hand liggende.'

Ik houd van deze oude, versleten en verweerde vlinders, net zoals ik houd van de lachrimpels en kraaienpootjes op de gezichten van mensen. Bij de uilvlinder en de vlinder Morpho peleides onthullen ze vooral hun verbluffende innerlijke blauwe schoonheid wanneer het levenseinde in zicht komt.

TIP: probeer de flitser!

• Met de flitser kun je hogere sluitertijden gebruiken en de actie bevriezen (van bewegende vlinders of wanneer de wind speelt met de bloem waarop de vlinder staat).
• Ik gebruik meestal invulflitsen: die levert wat licht waarmee ik mijn onderwerp kan verlichten. Instellingen die donkere achtergronden creëren, vermijd ik. Ik geef de voorkeur aan groene of kleurrijke achtergronden.
• Je kunt de flitser ook gebruiken om je onderwerp te laten knallen tegen een zwarte achtergrond. Ik schakel de flitser uit en gebruik instellingen om een zwart frame te creëren. Vervolgens schakel ik de flitser in (ik gebruik handmatige instellingen of 'Manual FP' [hoge snelheid]) om het onderwerp te belichten. Voor de techneuten onder ons: dit is mogelijk omdat 'Flash falloff' een product is van de omgekeerde kwadratische wet, die stelt dat een 'gespecificeerde fysieke hoeveelheid omgekeerd evenredig is aan het kwadraat van de afstand van de bron van die fysieke hoeveelheid'. Deze wet verklaart veel verschijnselen, maar is vooral handig voor fotografen om te verklaren waarom we donkere of zwarte achtergronden krijgen wanneer ons onderwerp zich onderscheidt van de achtergrond. www.picturecorrect.com/photography-lighting-the-inverse-square-law
• Wanneer we een flitser gebruiken, gebruiken we meestal de Olympus FL-700WR met daarop de AKdiffuser.com. We hebben ook de Olympus STF-8 Twin MACRO FLASH. Beide zijn weerbestendig (stofdicht, spatwaterdicht en vorstbestendig) en synchroniseren met de behuizing van de Olympus- en OM SYSTEM-camera's zodat je eenvoudig focus stacking kunt toepassen.

TIP: probeer focus bracketing of focus stacking.

Ik geef de voorkeur aan focus stacking in de camera omdat:

• Ik de resultaten onmiddellijk op de achterkant van mijn camera kan zien en ik weet of ik het heb vastgelegd.
• Ik een foto kan maken met een niet-afleidende F3.5- of F5-achtergrond, terwijl mijn onderwerp eruitziet alsof het is gemaakt met F11 of F18 (of hoger omdat een foto met focus stacking vaak meer scherptediepte heeft dan op één foto mogelijk is).
• Ik meestal niet meer dan 15 minuten nodig heb, dus ik gebruik focus bracketing minder dan 2% van de tijd.
• Ik de voorkeur geef aan scherpstellen in de camera, tenzij ik een zeer hoge vergroting heb en een heel insect of onderwerp van voren naar achteren scherp wil hebben.

• Zorg dat je je onderwerp en zijn stuifmeel en waardplanten kent. Een goede manier om vlinders in hun actie te vangen, is door de bloemen in de gaten te houden waar ze dol op zijn. Dit vereist voorbereiding en onderzoek van jouw kant, maar heeft veel voordelen. Het kan je bijvoorbeeld naar de juiste planten leiden. Vooral als je 's ochtends vroeg op pad gaat, want dan kun je deze kennis gebruiken om de planten te bekijken.
• Vlinders en motten ontwikkelen zich door een proces dat metamorfose wordt genoemd (Grieks voor 'transformatie' of 'verandering van vorm'). Er worden eitjes op planten gelegd, de rups eet en eet (ken je 'Rupsje nooitgenoeg' nog?). Sommige eitjes zijn zo klein als een speldenknop. De rups eet en eet en groeit meer dan 100 keer in omvang. De dieren vervellen vele malen tijdens het proces. Daarna stopt de rups met eten. Hij vormt een 'J' en wordt een pop die ingrijpend verandert. Daarna komt de volwassen vlinder tevoorschijn. Waar het de taak van de rups was om te eten, is het aan de vlinders om zich voort te planten. De meeste volwassenen leven slechts een paar weken (hoewel sommigen migreren en anderen overwinteren).
• Plant wat planten, omarm het onkruid en gebruik geen pesticiden. Zelfs een paar potten venkel en vlambloem voor de deur zijn fotografisch gezien behoorlijk vruchtbaar ... Er is een oud gezegde dat luidt: 'Jaag niet op de vlinder, herstel je tuin en laat de vlinder komen.' Heb je een tuin? Meld je dan aan voor de 'No Mow May' (een maand niet maaien). Dat helpt onze bestuivers enorm tijdens de vroege lentemaanden. Als je geen tuin hebt, kun je er bij je gemeente, gemeenschap, vereniging van huiseigenaren, enz. op aandringen om deze campagne te ondersteunen. Elk stukje dat niet wordt gemaaid, hoe klein ook, helpt enorm. Sinds 1976 zijn we 80% van onze vlinders kwijtgeraakt.

Bovenaan, midden: rups van de monarchvlinder op melkkruid

Bovenaan, rechts: melkkruid om te zaaien

Onderaan, links: wilde peen, van de vele waardplanten van de zwaluwstaartvlinder

Onderaan, midden: zwaluwstaartrups op venkel

Onderaan, rechts: zwaluwstaartrups, close-up

Bezoek je lokale parken, vooral 's morgens vroeg als de lucht koeler is en er mogelijk dauw op de vleugels zit. Bezoek ook vlinderbeschermingscentra en vlindertuinen. Vlinders zijn koudbloedig. Ze hebben zonlicht nodig om de spieren te verwarmen waarmee ze vliegen. Je kunt ze echter ook op bewolkte dagen fotograferen. Ik adviseer je om winderige dagen te vermijden. Die leveren namelijk heel uitdagende omstandigheden op voor scherpe beelden. Vlinders kunnen alleen vliegen als hun lichaamstemperatuur hoger is dan 30 graden. Vlinders zonnen om op te warmen bij koel weer. Motten, die veelal 's nachts actief zijn en de zon dus niet kunnen gebruiken, trillen of rillen om hun spieren te activeren en zo lichaamswarmte te genereren. Velen hebben daarnaast 'warmte-isolerende haren' die ze warm houden.

Wees respectvol en heb plezier. Veroorzaak geen stress bij dieren in het wild om je foto maar te kunnen maken: dat is het niet waard. „Het verhaal van Rupsje nooitgenoeg gaat over hoop. Je zult, net als de kleine rups, opgroeien, je vleugels ontvouwen en uitvliegen naar de toekomst.” — Eric Carle. Het is niet zo moeilijk om een betere fotograaf te worden: blijf gewoon foto's maken en cursussen en fotografieworkshops volgen. Misschien word je ooit 'de beste'. Wie weet! Maar blijf fotograferen en leren en beoordelen. Dan ben je volgend jaar beter dan je nu bent. Je kunt jezelf altijd verbeteren. „Wat als de verandering die je vermijdt je vleugels geeft? We genieten van de schoonheid van de vlinder, maar onderkennen zelden welke veranderingen die onderging om zijn schoonheid te bereiken.” — Maya Angelou

Mensen vragen me vaak waarom of hoe het komt dat we zoveel insecten en beestjes in onze tuin hebben. We gebruiken geen pesticiden op ons gazon, we nemen deel aan 'No Mow May', we planten bloemen, kruiden, eenjarige struiken en vaste planten (Tom graaft elk jaar heel veel gaten), en onze tuin is gecertificeerd door de [National Wildlife Federation] (https://www.nwf.org/CertifiedWildlifeHabitat)

Connecticut telt 33 veelvoorkomende vlindersoorten en 120 soorten in totaal. Er zijn ook meer dan 400 soorten motten, waaronder enkele mooie motten, zoals de maanmot, de Promethea-mot en de Sfinx-mot die op een kolibrie in Connecticut lijkt. Motten zijn vaak doffer van kleur, gedrongener en 'hariger'. Ze rusten met hun vleugels open over hun buik. Vlinders zijn daarentegen kleurrijker, gladder en slanker. Meestal zijn hun vleugels gesloten wanneer ze landen.

„Een habitattuin creëren voor wilde dieren zodat je vogels, vlinders en andere dieren in de buurt aantrekt, is leuk en lonend en maakt een groot verschil. Het is makkelijker dan je denkt. Dit moet er in je wildtuin staan:

1. Voedsel: inheemse planten bieden voedsel dat door tal van dieren in het wild wordt gegeten. Diervoeders kunnen natuurlijke voedselbronnen aanvullen.
2. Water: alle dieren hebben water nodig om te overleven. Sommige hebben ook water nodig om te baden of voort te planten.
3. Beschutting: dieren hebben plaatsen nodig waar ze kunnen schuilen voor zwaar weer en waar ze zich kunnen verstoppen voor roofdieren of juist op hun prooi kunnen jagen.
4. Plaatsen om jongen groot te brengen: wilde dieren hebben middelen nodig om zich voort te planten en om hun jongen te beschermen en te voeden.
5. Duurzame methoden: houd je tuin op een natuurlijke manier bij om ervoor te zorgen dat de grond, de lucht en het water gezond en schoon blijven.

Tenslotte ... Ik houd van pareidolia. Ik was dan ook blij toen ik zag dat deze zwaluwstaartvlinders hartvormige schaduwen op de grond maakten onder het fladderen. Ik vind namelijk graag willekeurige gezichten, vormen en patronen van de pareidolia. EM1mark iii Olympus M.Zuiko Digital ED 12-100mm f/4 IS PRO Lens 1/5000 F4 ISO 800

Wees geduldig met de vlinder. Fotografie gaat over de reis. Als beginner moet je misschien veel eigen werk afkeuren, maar dat is oké. Door te oefenen word je beter. „Je wordt niet zomaar wakker als vlinder. Groei is een proces.” — Rupi Kaur „Metamorfose is altijd het grootste symbool van verandering geweest voor kunstenaars. Stel je voor dat je het ene moment een rups zou kunnen zijn en het andere moment een vlinder.” — Louie Schwartzberg

Uitgelichte producten

• OM SYSTEM OM-1
• M.Zuiko ED 90mm F3.5 Macro IS PRO
• M.Zuiko Digital ED 12-100mm F4.0 IS PRO
• M.Zuiko Digital ED 60mm F2.8 Macro
• M.Zuiko Digital ED 40-150mm F4.0-5.6 R
• M.Zuiko Digital ED 300mm F4.0 IS PRO